Co roku 14 listopada w kalendarzu możemy zobaczyć ważną datę – Światowy Dzień Cukrzycy. Tak się składa, że tego samego dnia mamy w Polsce świętujemy również Ogólnopolski Dzień Seniora. To dla nas doskonała okazja, żeby poruszyć kolejny temat dotyczący zdrowia osób starszych, jakim jest cukrzyca – choroba cywilizacyjna, która dotyka coraz szerzej populację. Szacuje się, że w naszym kraju cukrzyca dotyka co 4 osobę powyżej 60 roku życia oraz co 3 osobę w wieku 80+. Jednym z największych wyzwań dla diabetyków jest odpowiednia dieta i, co się z nią wiąże… rezygnacja z jedzenia słodyczy. W tym artykule spróbujemy znaleźć sposób, jak cieszyć się słodkim smakiem bez szkody dla zdrowia!
Czy taki „diabeł” straszny?
O cukrzycy mówimy dużo – niektórzy bagatelizują, inni straszą. Żeby zrozumieć zagrożenie musimy na początku wiedzieć z czym mamy do czynienia. Cukrzyca, czyli przewlekła choroba metaboliczna, która charakteryzuje się podwyższonym poziomem glukozy (cukru) we krwi. Wynika to z zaburzeń wydzielania lub działania insuliny w organizmie. Cukrzyca ma dwa typy, najczęściej występująca u seniorów jest cukrzyca typu 2.
Nasz organizm potrzebuje energii, glukoza jest paliwem, ale każdy nadmiar doprowadza do problemów. Przewlekle podwyższony poziom cukru we krwi skutkuje powikłaniami, które są szczególnie częste w sytuacji nieleczonej lub źle kontrolowanej cukrzycy. Z każdym rokiem poznajemy kolejne choroby, które są spowodowane przez tę chorobę, mogą one obejmować:
- Choroby serca i układu krążenia.
- Uszkodzenie nerek (nefropatia).
- Uszkodzenie oczu (retinopatia).
- Neuropatie.
- Stopa cukrzycowa.
I wiele innych. Cukrzyca może skrócić życie nawet o kilkanaście lat!
Podstawowe zasady leczenia cukrzycy.
Jednak dzięki rozwojowi wiedzy i medycyny, jesteśmy w stanie zniwelować te szkodliwe skutki.
Skuteczne leczenie cukrzycy typu 2 opiera się na kilku filarach:
- Aktywność fizyczna – jak pokazują badania, regularny ruch poprawia wrażliwość tkanek na insulinę, a co za tym idzie prowadzi do spadku poziomu cukru we krwi.
- Zdrowa dieta – oparta na produktach z niskim indeksem glikemicznym.
- Farmakoterapia – dopasowana do organizmu, stosowana na zlecenie i pod kontrolą lekarza.
- Kontrola – regularne badania i pomiary glikemii w warunkach domowych.
- Regularność trybu życia i zdrowy sen.
Zasady odżywiania dla diabetyków – co wolno, a czego unikać?
W tematyce diety pojawia się wiele informacji, dlatego zawsze warto skonsultować się ze specjalistą. Podstawowe zasady walki z cukrzycą i jej profilaktyki obejmują:
- Unikanie produktów bogatych w cukry proste (np. słodycze, białe pieczywo, słodkie napoje). Lepiej stosować zdrowsze zamienniki, czy różne triki. Przykładowo, czy wiesz, że schłodzenie ugotowanego makaronu czy ziemniaków, powoduje powstanie opornej formy skrobi, która nie podnosi gwałtownie poziomu cukru we krwi, jak również pozytywnie wpływa na mikrobiotę jelitową.
- Regularne przyjmowanie posiłków. Rutyna i stałe pory pozytywnie wpływają na gospodarkę hormonalną.
- Wybieranie produktów o niskim indeksie glikemicznym – pełnoziarniste kasze, ciemny ryż, warzywa, rośliny strączkowe. Lub obniżanie ładunku glikemicznego posiłków, przez dodawanie odpowiedniej porcji białka. Przykładowo, chcąc zjeść batonik, warto zjeść go do posiłku albo zjeść batonik + skyr.
- Ograniczenie spożycia tłuszczów zwierzęcych i soli.
- Odpowiednie nawodnienie organizmu – woda, herbatki ziołowe, napary. Wspomaga metabolizm węglowodanów i łagodzi skoki glukozy we krwi.
Alternatywy dla cukru – czy słodziki są bezpieczne?
W dzisiejszych czasach na rynku dostępne jest wiele różnych „fit” produktów dla diabetyków. Czy jednak wszystkie z nich korzystnie działają? Zamiast cukru można stosować zamienniki, które nie podnoszą poziomu glukozy we krwi. Należy jednak dobierać je z rozwagą.
Najpopularniejsze słodziki dla diabetyków:
- Stewia – zawiera glikozydy stewiolowe, które nadają słodki smak, jest naturalna, bezkaloryczna i bezpieczna.
- Erytrol – produkowany z glukozy w procesie fermentacji, ma zerowy indeks glikemiczny, nie powoduje skoków cukru.
- Ksylitol – cukier brzozowy. Ma niski IG, ale w większych ilościach może działać przeczyszczająco.
- Sukraloza – związek syntetyczny, bardzo słodki, dobrze tolerowany.
Czego unikać? Produkty, które powinny znaleźć się na „zakazanej” liście dla diabetyków zawierają fruktozę, syrop glukozowo-fruktozowy i sacharozę.
Zdrowe słodkości – przepisy dla seniorów z cukrzycą.
Przedstawiamy kilka prostych i smakowitych zamienników, które zapewnią słodycz na cały dzień.
- Jabłka pieczone z cynamonem i orzechami.
Składniki:
- 2 jabłka;
- 2 łyżki orzechów włoskich;
- cynamon do smaku;
- opcjonalnie: kilka kropel stewii.
Wykonanie:
Umyte jabłka wydrąż, posyp cynamonem, napełnij orzechami. Piecz ok. 25 minut w 180°C. Możesz podawać z dodatkiem skyru bezsmakowego.
- Domowa „nutella”.
Składniki:
- 1 dojrzałe awokado;
- 1 łyżka kakao (niesłodzone);
- kilka kropel erytrolu lub stewii;
- opcjonalnie: kilka malin lub borówek do dekoracji.
Wykonanie:
Zmiksuj wszystkie składniki na gładki krem. Zostaw na kilka godzin w lodówce.
- Placuszki z twarogu i płatków owsianych.
Składniki:
- 200 g twarogu półtłustego;
- 1 jajko;
- 2 łyżki płatków owsianych;
- szczypta cynamonu;
- opcjonalnie: erytrol do smaku.
Wykonanie:
Płatki zblenduj. Wymieszaj wszystkie składniki, formuj małe placuszki i smaż na suchej patelni. Podawaj z jogurtem naturalnym lub owocami jagodowymi.
- Chia pudding.
Składniki:
- 3 łyżki nasion chia;
- 1 szklanka mleka migdałowego lub owsianego (niesłodzonego);
- erytrol/stevia;
- owoce leśne do dekoracji.
Wykonanie:
Wymieszaj składniki, odstaw do lodówki na kilka godzin (najlepiej na noc). Po zastygnięciu udekoruj dowolnymi owocami.
Cukrzyca wymaga determinacji i samokontroli, ale nie musi oznaczać rezygnacji z przyjemności jedzenia. Dzięki zdrowym zamiennikom i prostym przepisom można przygotować smaczne, słodkie dania, które nie podnoszą poziomu glukozy we krwi. Z okazji Dnia Seniora i Światowego Dnia Cukrzycy – zadbajmy o siebie i swoich bliskich!
