Depresja – objawy.

Każdy z nas może mieć czasem gorszy dzień – to naturalne. Przejściowy smutek czy obniżone samopoczucie w reakcji na trudne wydarzenia życiowe mogą zdarzyć się każdemu. Zazwyczaj takie stany mijają po pewnym czasie i nie wymagają interwencji. Zdarza się jednak, że przygnębienie utrzymuje się znacznie dłużej i towarzyszą mu inne niepokojące objawy. Właśnie w takich sytuacjach warto zwrócić uwagę, czy nie mamy do czynienia z czymś więcej niż ze zwykłym obniżeniem nastroju – depresją, która jest poważnym zaburzeniem psychicznym. Możemy o niej mówić wtedy, gdy objawy utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie i w znaczący sposób utrudniają codzienne funkcjonowanie. 

Do najczęstszych symptomów depresji należą: 

• utrata energii, zainteresowań, przyjemności z codziennych czynności, 

• ciągły smutek, 

• przewlekłe zmęczenie, 

• brak motywacji do działania, pesymistyczne myśli, 

• problemy ze snem – staje się on często zbyt krótki, z wczesnymi porannymi przebudzeniami, nie przynosi wypoczynku, 

• utrata apetytu, mogąca prowadzić do utraty wagi, 

• uczucie bezradności, 

• spadek koncentracji, 

• nieuzasadnione poczucie winy, utrata wiary w siebie, poczucia własnej wartości, 

• myślenie o śmierci, myśli samobójcze, 

• może także wpływać na ciało i wpływać na odczuwanie bólu, spowolnienie aktywności lub przeciwnie – jej pobudzenie. 

Nieleczona depresja może prowadzić do poważnych konsekwencji – zarówno zdrowotnych, jak i społecznych. Utrudnia pracę, niszczy relacje rodzinne i towarzyskie. Dlatego zawsze wymaga odpowiedniego leczenia i wsparcia specjalisty – nie należy jej bagatelizować ani próbować „przeczekać”. 

Warto pamiętać, że depresja bywa czasem mylona z innymi chorobami, takimi jak otępienie czy demencja starcza. Zmiany neurodegeneracyjne, jakie zachodzą w mózgu, na skutek rozwijającej się demencji mogą obejmować tę część mózgu, która odpowiada za odczuwanie emocji. W przypadku demencji jednak głównym problemem są zaburzenia pamięci, orientacji, emocji rozwijające się stopniowo, natomiast depresja częściej objawia się obniżonym nastrojem i spadkiem energii, pojawiającymi się bardziej nagle. Co więcej, oba te schorzenia mogą występować jednocześnie, dlatego kluczowa jest szczegółowa diagnoza lekarska. 

Dlaczego w sezonie jesiennym nasilają się objawy depresji? 

Jesień to czas, gdy dni stają się krótsze, a słońca mamy zdecydowanie mniej. Brak światła dziennego obniża poziom serotoniny i melatoniny, co wpływa na pogorszenie samopoczucia. Dodatkowo obniżona aktywność fizyczna, większa izolacja społeczna i spadek energii sprawiają, że u wielu osób depresja nasila się właśnie w tym okresie. Zjawisko to określa się często mianem sezonowej depresji. 

Osoby starsze, które cierpią równocześnie na chorobę Alzheimera czy inne formy otępienia, są w szczególnie trudnej sytuacji – nie tylko zmagają się z objawami demencji starczej, ale także mogą doświadczać pogorszenia nastroju jesienią. Dlatego tak ważna jest odpowiednia opieka nad podopiecznym oraz wrażliwość na sygnały świadczące o depresji. 

Jak rozmawiać z osobą chorą? 

Rozmowa z osobą cierpiącą na depresję wymaga empatii, cierpliwości i zrozumienia. Zamiast dawać proste rady w rodzaju „weź się w garść”, lepiej zapytać: „Co mogę dla Ciebie zrobić?”, „Czy chciałbyś o tym porozmawiać?”. Takie podejście daje choremu poczucie, że nie jest sam. 

W przypadku osób z chorobami neurodegeneracyjnymi, rozmowa jest jeszcze trudniejsza. Warto pamiętać, że komunikować należy się spokojnie, bez pośpiechu, w prostych słowach i z dużą dawką akceptacji oraz empatii. Osoby w zaawansowanych stadiach demencji mogą nie rozumieć wszystkich słów, ale reagują na ton głosu, emocje i obecność drugiego człowieka. 

Wsparcie psychiczne.

Wsparcie psychiczne to jeden z najważniejszych elementów w procesie zdrowienia. Bliskość rodziny, przyjaciół czy profesjonalnych opiekunów daje choremu poczucie bezpieczeństwa. W praktyce oznacza to wspólne spędzanie czasu, rozmowy, ale także pomoc w codziennych obowiązkach. 

Osoby zajmujące się opieką nad seniorami często same odczuwają obciążenie psychiczne. Dlatego nie można zapominać, że także opiekun potrzebuje odpoczynku i wsparcia. Profesjonalna opieka nad osobą chorującą na depresję może obejmować zarówno pomoc w codziennych czynnościach, jak i wsparcie instytucjonalne, np. w domach opieki czy dziennych ośrodkach wsparcia. 

Pomoc specjalistyczna.

Depresja wymaga konsultacji lekarskiej – najczęściej psychiatry. Specjalista może zaproponować psychoterapię, farmakoterapię lub połączenie obu metod. W przypadku chorób neurodegeneracyjnych, konieczne jest również specjalistyczne podejście – tu w grę wchodzi m.in. farmakologiczne leczenie choroby Alzheimera, rehabilitacja poznawcza i kompleksowa opieka. 

Jak zadbać o siebie? 

Jesień to dobry moment, aby zadbać o własną kondycję psychiczną i fizyczną. Oto kilka praktycznych wskazówek: 

• ruch na świeżym powietrzu – regularne spacery nawet w pochmurne dni poprawiają nastrój, 

• zbilansowana dieta – bogata w warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste wspiera pracę mózgu, 

• higiena snu – kładzenie się i wstawanie o stałych porach reguluje rytm dobowy, 

• światło – warto zadbać o kontakt z naturalnym światłem, a w niektórych przypadkach stosować fototerapię, 

• relacje społeczne – spotkania z bliskimi, rozmowy, wspólne aktywności chronią przed izolacją.  

Dbanie o siebie to nie tylko profilaktyka depresji, ale także sposób na lepsze funkcjonowanie w roli opiekuna. Depresja to choroba, która wymaga uwagi, zrozumienia i profesjonalnego wsparcia. Im szybciej zostanie rozpoznana, tym większa szansa na skuteczne leczenie i poprawę jakości życia. Warto pamiętać, że szukanie pomocy nie jest oznaką słabości, lecz odwagi – to pierwszy krok do odzyskania równowagi i zdrowia psychicznego.